Wartości

środa, czerwca 24, 2015 dodane przez:

 

Wolność

To nie tylko wolność polityczna, to również wolność osobista, czyli brak ograniczeń ze strony władzy czy społeczeństwa – to możliwość podejmowania decyzji. To niezależność w myśleniu i zarządzaniu, możliwość dokonywania wyborów, brak uwikłania i uzależnienia od czynników zewnętrznych, poszanowanie wolności innych (nie ma wolności bez odpowiedzialności). Wolność to także autonomia w podejmowaniu inicjatywy, działań, nowych pomysłów i w zarządzaniu nimi. To swoboda w definiowaniu znacznej części swojej pracy: decydowanie o tym co robić i w jaki sposób oraz posiadanie poczucia kontroli nad własną pracą. Niezależność (i jednocześnie świadomość zależności) od kultury, środowiska, opinii otoczenia.

Fundamentem procesu uczenia i edukacji jest tworzenie środowiska, w którym wybór jest możliwy. Dostrzegamy w tej wartości konieczny warunek rozwoju. Wybór ścieżek, metod, treści oraz wolność decydowania o sobie umożliwia i warunkuje uczenie się. Nauka bez wolności jest niemożliwa.

Równość i sprawiedliwość społeczna

To jednakowe szanse dla wszystkich ludzi, choć nie identyczne traktowanie. Sprawiedliwość to dbanie o dobro społeczne i interes społeczny, poszanowanie indywidualności i równości w aspekcie podstawowych warunków do życia – zasoby, szacunek, uznanie, miłość, władza, uznanie, miejsce oporu wobec niesprawiedliwości, równość uwarunkowań, adekwatność w stosunku do włożonego wkładu i możliwości.

W szkole przejawiają się tworzeniem warunków do tworzenia równych szans, dążeniem do realizacji istotnych aspektów równości i sprawiedliwości: dobrej edukacji dla każdego, warunków uczenia się dla każdego dziecka niezależnie od jego kapitału, szacunek dla różnorodności.

Szacunek

To poszanowanie każdego człowieka i jego wartości, zawodu, uznanie i akceptacja odmienności; troska o jednakowe traktowanie różnych postaw i poglądów, przyznawanie wszystkim takich samych praw bez względu na rasę, pochodzenie, religie, język, niepełnosprawność itp.

Zadaniem przywódców jest budowanie atmosfery wzajemnego szacunku w szkołach i placówkach, dbanie o to, aby każdy był tak samo dobrze traktowany bez względu na swoją odmienność, aby jego/jej potrzeby były zaspokajane.

Zaufanie

Wiara, że wszyscy będą się zachowywać zgodnie z uzgodnieniami, założenie, że drugi człowiek zachowa się zgodnie z obowiązującym w danej społeczności systemem wartości.

Proces uczenia się musi być oparty na zaufaniu, które jest przekonaniem o profesjonalizmie nauczycieli i odpowiedzialności uczniów za własny proces uczenia się, a także na poszanowaniu wyborów i uwzględnianiu indywidualności poszczególnych podmiotów procesu uczenia się.

Odpowiedzialność

Dbanie o dobrostan wszystkich członków społeczności szkolnej i szkoły jako organizacji, dotrzymywanie umów i zobowiązań, nie tylko w kontekście prawnym, ale też moralnym. To odpowiadanie na potrzeby środowiska i ludzi.

W kontekście edukacyjnym odpowiedzialność to również odpowiedzialność (rozumiana jako przyjmowanie konsekwencji działań) za własny rozwój związana z autonomią jednostki uczącej się, swobodą w podejmowaniu działań i dokonywaniu wyborów, budowaniem własnego, wewnętrznego systemu odniesienia, przy pomocy którego jesteśmy w stanie samodzielnie kierować własnym życiem, a także uznawanie autonomii innych. To konsekwencja i stałość zachowań w sytuacjach zmian zewnętrznych, chaosu, presji otoczenia, sprzecznych oczekiwań innych ludzi i wymogów sytuacji. To poczucie odpowiedzialności za swoje wybory i własny rozwój.

Odwaga

To gotowość podejmowania wyzwań, oparta na potencjale (wiedzy, mądrości, wolności) przejawiająca się w działaniu – dobrym decydowaniu nawet w niesprzyjających okolicznościach, komunikowaniu, braniu odpowiedzialności. To przyjmowanie prawdy, informacji zwrotnej, wyrażanie własnych przekonań, postępowanie zgodnie z nimi, umiejętność przyznania się do błędu, ale również zdawanie sobie sprawy z konsekwencji błędu i uczenie się na jego podstawie.

Uczciwość

To rzetelna realizacja przyjętych zobowiązań, przestrzeganie norm społecznych, ustalonych zasad, zarządzanie bez manipulacji, prawość.

Rozwój i uczenie się

To praca nad sobą na wszystkich etapach swojego życia, jak najbardziej pełne wykorzystywanie swoich zasobów, talentów, możliwości oraz zdobywanie nowych wzbogacających doświadczeń. To realizacja potencjału osób tworzących społeczność szkolną w każdym aspekcie.

Przywódca edukacyjny jest świadomy swojej roli w kształtowaniu warunków dla rozwoju innych i konieczności wspierania innych w rozwoju, zna możliwości rozwoju innych, w tym uczniów i nauczycieli.

Otwartość

To gotowość na zmianę, poszukiwanie lepszego, akceptację dla inności, dialog, nastawienie na pozytywny kontakt z innymi. Akceptacja ludzi (co wyraża się udzielaniem informacji zwrotnej, zmniejszaniem dystansu, obdarzaniem zaufaniem), wartości (co wyraża się dostrzeganiem bogactwa różnorodności), wyzwań (co wyrażą się poszukiwaniem i korzystaniem z nowych idei, zmianą rzeczywistość, myśleniem o rozwoju).

Otwartość w edukacji to także przyzwolenie na ponoszenie porażek, czyli świadomość, że porażki są naturalnym elementem uczenia się, rozwoju przywództwa i funkcjonowania środowiska szkolnego, że dają szansę na wyciąganie z nich wniosków na przyszłość.

Dialog

To umiejętność inicjowania i utrzymywania relacji opartych na wzajemnej wymianie – na poziomie: współpracy z podmiotami zewnętrznymi i wewnętrznymi szkoły oraz komunikacji rozumianej jako umiejętność dostarczania treści, wsłuchiwania się w głos otoczenia placówki oraz rzetelnej wymiany opinii w dążeniu do konsensusu.

Służebność

To działanie na rzecz innych, nacisk na wzmożone służenie innym i promowanie poczucia wspólnotowości oraz partycypację w podejmowaniu decyzji. Dyrektor szkoły, który kieruje się wartością służebności stawia dobro wspólne ponad partykularne interesy. Rolą szkolnych liderów (dyrektorów) jest wspieranie innych podmiotów w szkole w pokonywaniu przeszkód, które uniemożliwiają im realizację ich obowiązków.

Partycypacja

To gotowość włączania innych, tworzenie mechanizmów uczestnictwa i oddolnej aktywności podmiotów związanych ze szkołą. Zachęcają do niej: informowanie, konsultowanie, angażowanie, współpraca i współrządzenie.

Demokracja to także udział wszystkich podmiotów szkoły w procesie określania celów oraz koncepcji rozwoju szkoły i wdrażaniu zmian. Warunkiem zrównoważonego rozwoju i sukcesu jest jednakowe zaangażowanie wszystkich podmiotów w szkole w uczenie się i rozwój.

Różnorodność

To bogactwo perspektyw i możliwości rozwiązań, różnorodność jednostek zwiększa paletę możliwości i kreatywność w szkole, a sama szkoła jest miejscem, w którym uczy się doceniania różnorodności i unikalności jednostek nawet jeśli mają zupełnie odmienne zdanie od naszego.

Wiarygodność

Umożliwia pojawienie się zaufania, a samo buduje się dzięki integralności – spójności myśli, działań wartości, przekonań oraz wyrażanych poglądów i opinii, uczciwości, niezawodności i odpowiedzialności.

Refleksyjność

To zdolność poddawania refleksji działań i dążenie do trafnego oceniania rzeczywistości, czyli: do właściwego lokowania siebie w czasie - "tu i teraz" z umiarkowanym, kontrolowanym wybieganiem w przyszłość w celu racjonalnego jej zaplanowania, do uwolnienia się od stereotypów poznawczych (a przynajmniej ich świadomości ), i trafności odbioru i oceny ludzi i zdarzeń, do rozróżniania środków i celów, wartości ciągłego sprawdzania trafności percepcji - przy rozumieniu, że jesteśmy w tym obszarze często skazani na zniekształcenia i pomyłki.

 

 

 
Dział: Kompetencje
Więcej w tej kategorii: « Kompetencje Wartości »